Bảo hộ kiểu dáng công nghiệp – doanh nghiệp cần biết

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế cũng như sự phát triển của khoa học công nghệ và các sáng tạo trong kinh doanh, kiểu dáng công nghiệp ngày càng trở nên phổ biến. Ngày nay, tài sản trí tuệ ngày càng được coi trọng, vấn đề bảo hộ tài sản trí tuệ của mình được đặt lên hàng đầu. Do đó, vấn đề bảo hộ kiểu dáng công nghiệp là không thể bị xem nhẹ. 

Để có đáp án nhanh nhất trong lĩnh vực pháp luật sở hữu trí tuệ – gọi tổng đài tư vấn pháp luật (24/7): 1900 6198

Kiểu dáng công nghiệp là gì?

Theo quy định tại Khoản 13 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005: Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố đó

Trong ngôn ngữ thông dụng, kiểu dáng công nghiệp thường nhằm mô tả đến hình dáng bên ngoài và chức năng tổng thể của một sản phẩm. Lấy ví dụ: Một chiếc máy tính được coi là có kiểu dáng đẹp nếu như ta cảm thấy nó nhỏ gọn, tinh tế, thanh lịch, sử dụng tiện lợi. Do vậy, đối với doanh nghiệp, kiểu dáng công nghiệp mang hàm ý việc phát triển các đặc điểm mang tính chức năng và thẩm mỹ của sản phẩm, có lưu ý đến các vấn đề khác như khả năng tiếp cận thị trường và chi phí sản xuất sản phẩm hoặc sự thuận tiện trong việc vận chuyện, lưu giữ, bảo quản, chuyển nhượng.

Dưới góc độ của pháp luật sở hữu trí tuệ, kiểu dáng công nghiệp được xem xét trên khía cạnh thẩm mỹ hoặc kiểu dáng bên ngoài của sản phẩm. Nói theo cách dễ hiểu là nó chỉ xem xét đến vẻ ngoài của chiếc máy tính nếu như áp dụng ví dụ vừa nêu ở đoạn trên.

Theo quy tắc chung, kiểu dáng công nghiệp gồm các đặc điểm ba chiều như hình dáng của sản phẩm, các đặc điểm hai chiều như trang trí, họa tiết và đường nét hoặc màu sắc, hoặc sự kết hợp của hai hay nhiều yếu tố vừa nêu.

Để biết thêm về tầm quan trọng của kiểu dáng công nghiệp, vui lòng xem thêm bài viết:Tầm quan trọng của kiểu dáng công nghiệp đối với doanh nghiệp 

Đăng ký kiểu dáng công nghiệp là gì?

Kiểu dáng công nghiệp thuộc những đối tượng bảo hộ của quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Đăng ký kiểu dáng công nghiệp là thủ tục hành chính được Cục Sở hữu trí tuệ tiến hành, nói cách khác đây chính là việc chủ sở hữu tiến hành nộp đơn đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ để được cấp văn bằng bảo hộ độc quyền cho kiểu dáng.

Căn cứ theo Khoản 4 Điều 93 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005: Sau khi được cấp văn bằng bảo hộ, chủ sở hữu sẽ được phép sử dụng kiểu dáng đó độc quyền tại Việt Nam trong thời gian tối đa là 15 năm (thời gian bảo hộ kiểu dáng là 5 năm và có thể tiến hành gia hạn thêm 2 lần liên tiếp, mỗi lần 5 năm).

Văn bằng bảo hộ đối với kiểu dáng công nghiệp được gọi là “Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp” được cấp cho chủ đơn đăng ký để ghi nhận quyền sở hữu hợp pháp với chủ đơn đăng ký. Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp sẽ có những nội dung cơ bản như sau:

(i) Thông tin chủ sở hữu;

(ii) Thông tin ngày nộp đơn, ngày cấp văn bằng bao hộ;

(iii) Thông tin về kiểu dáng sản phẩm đăng ký;

(iv) Thông tin thời gian hiệu lực của văn bằng…

Tại sao phải bảo hộ kiểu dáng công nghiệp?

Khi đặt ra vấn đề tính cấp thiết khi thực hiện đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, có một số lý do quan trọng để doanh nghiệp bảo hộ kiểu dáng của họ. Có thể sơ lược một số lý do như sau:

(i) Kiểu dáng của một sản phẩm thường là yếu tố thiết lập sự hấp dẫn hoặc lôi cuốn khách hàng. Sự hấp dẫn hữu hình là yếu tố chính tác động đến quyết định lựa chọn sản phẩm này thay vì sản phẩm khác của khách hàng. Điều này đúng với trường hợp các chủng loại mà có rất nhiều sản phẩm có cùng chức năng như bàn chải tóc, dao và đèn hoặc kể cả xe hơi và máy tính. Do tầm quan trọng về thương mại của kiểu dáng đối với sự thành công của sản phẩm, việc bảo hộ kiểu dáng khỏi hành vi sao chép và bắt chước của đối thủ cạnh tranh (chống lại hàng nhái) là một phần quan trọng của chiến lược kinh doanh của người thiết kế kiểu dáng hoặc nhà sản xuất bất kỳ.

(ii) Kiểu dáng công nghiệp được đánh giá cao sẽ là tài sản quan trọng của doanh nghiệp, cái mà có thể làm tăng giá trị thương mại của công ty và sản phẩm của họ. Kiểu dáng công nghiệp thành công thì càng phải có giá trị đối với công ty. Là một tài sản của doanh nghiệp, kiểu dáng công nghiệp phải được quản lý, kiểm soát và bảo hộ đầy đủ.

(iii) Kiểu dáng công nghiệp có vai trò quan trọng trong việc tiếp thị thành công của sản phẩm, giúp xác định hình ảnh thương hiệu của công ty. Việc bảo hộ kiểu dáng công nghiệp bảo đảm sự độc quyền đối với việc sử dụng mẫu kiểu dáng này và là cơ sở quan trọng để xây dựng chiến lược tiếp thị của công ty.

(iv) Kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ có thể tạo ra nguồn thu nhập bổ sung cho doanh nghiệp thông qua việc thu phí chuyển giao quyền sử dụng (li xăng) kiểu dáng cho người khác hoặc thông qua chuyển nhượng quyền kiểu dáng được đăng ký.

Để hiểu rõ hơn về tính cần thiết phải thực hiện đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, vui lòng xem thêm bài viết: Lý do cần đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Điều kiện đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

Có tính mới: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu kiểu dáng công nghiệp đó khác biệt đáng kể với những kiểu dáng công nghiệp đã bị bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn hoặc trước ngày ưu tiên nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được hưởng quyền ưu tiên.

Có tính sáng tạo: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính sáng tạo nếu căn cứ vào các kiểu dáng công nghiệp đã được bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn hoặc trước ngày ưu tiên của đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp trong trường hợp đơn được hưởng quyền ưu tiên, kiểu dáng công nghiệp đó không thể được tạo ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu biết trung bình về lĩnh vực tương ứng.

Có khả năng áp dụng công nghiệp: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có khả năng áp dụng công nghiệp nếu có thể dùng làm mẫu để chế tạo hàng loạt sản phẩm có hình dáng bên ngoài là kiểu dáng công nghiệp đó bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.

Trong trường hợp có nhiều đơn đăng ký các kiểu dáng công nghiệp trùng hoặc không khác biệt đáng kể với nhau thì văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho kiểu dáng công nghiệp trong đơn hợp lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất trong số những đơn đáp ứng các điều kiện để được cấp văn bằng bảo hộ.

Trong trường hợp có nhiều đơn đăng ký các kiểu dáng công nghiệp trùng hoặc không khác biệt đáng kể với nhau, cùng đáp ứng các điều kiện để được cấp văn bằng bảo hộ và cùng có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất thì văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho đối tượng của một đơn duy nhất trong số các đơn đó theo thoả thuận của tất cả những người nộp đơn; nếu không thoả thuận được thì các đối tượng tương ứng của các đơn đó bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ.

Lưu ý: Đối tượng không được bảo hộ với danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp bao gồm:

(i) Hình dáng bên ngoài của sản phẩm do đặc tính kỹ thuật của sản phẩm bắt buộc phải có;

(ii) Hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp;

(iii) Hình dáng của sản phẩm không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm.

(iv) Đối tượng trái với đạo đức xã hội, trật tự công cộng, có hại cho quốc phòng, an ninh.

Cùng chúng tôi hiểu rõ những điều kiện để thực hiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, vui lòng xem thêm bài viết: Điều kiện đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Để có đáp án nhanh nhất trong lĩnh vực pháp luật nêu trên, gọi tổng đài tư vấn pháp luật (24/7): 1900 6198

Thủ tục đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Ai có thể thực hiện thủ tục đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Căn cứ theo quy định tại Điều 86 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, tổ chức, cá nhân sau đây có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp:

(i) Tác giả hoặc người thừa kế hợp pháp của tác giả tạo ra kiểu dáng công nghiệp;

(ii) Tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả với hình thức giao việc, thuê việc trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Người có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp có thể chuyển giao quyền nộp đơn, kể cả đơn đã nộp, cho cá nhân, pháp nhân hoặc các chủ thể khác thông qua văn bản chuyển giao quyền nộp đơn.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Tài liệu tối thiểu cần đáp ứng bao gồm:

– 02 Tờ khai đăng ký kiểu dáng công nghiệp, đánh máy theo mẫu số 03-KDCN Phụ lục A của Thông tư số 01/2007/TT-BKHCN;

– 01 Bản mô tả kiểu dáng công nghiệp; Bản mô tả kiểu dáng công nghiệp phải đáp ứng quy định tại điểm 33.5 Thông tư số 01/2007/TT-BKHCN, bản kiểu dáng công nghiệp phải bao gồm các nội dung sau:

+ Tên kiểu dáng công nghiệp;

+ Lĩnh vực sử dụng kiểu dáng công nghiệp;

+ Kiểu dáng công nghiệp tương tự gần nhất;

+ Liệt kê ảnh chụp hoặc bản vẽ;

+ Phần mô tả chi tiết kiểu dáng công nghiệp;

+ Yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp].

– 04 Bộ ảnh chụp/bản vẽ kiểu dáng công nghiệp.

– Chứng từ nộp phí, lệ phí.

Các tài liệu khác (nếu có) bao gồm:

– Giấy ủy quyền (nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được nộp thông qua tổ chức dịch vụ đại diện sở hữu công nghiệp);

– Giấy chuyển nhượng quyền nộp đơn (nếu có);

– Tài liệu xác nhận quyền đăng ký (nếu thụ hưởng từ người khác);

– Tài liệu chứng minh quyền ưu tiên (nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp có yêu cầu hưởng quyền ưu tiên).

Trình tự thực hiện đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Chuẩn bị đầy đủ những hồ sơ cần thiết để thực hiện thủ tục theo danh mục theo quy định của pháp luật.

Bước 2: Tra cứu kiểu dáng công nghiệp

Trước khi nộp đơn đăng ký bảo hộ, chủ kiểu dáng công nghiệp cần tra cứu kiểu dáng công nghiệp để kiểm tra khả năng đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp đó.

Bước 3: Nộp hồ sơ

Nộp hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện tới trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội hoặc 02 Văn phòng đại diện của Cục tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Bước 4: Xử lý hồ sơ đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Hồ sơ đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp được xử lý tại Cục Sở hữu trí tuệ qua 03 giai đoạn.

(i)Thẩm định hình thức đơn

(ii) Công bố đơn

(iii) Thẩm định nội dung đơn

Bước 5: Ra Quyết định cấp/từ chối cấp văn bằng bảo hộ

(i) Nếu đối tượng nêu trong đơn không đáp ứng được các yêu cầu về bảo hộ, Cục Sở hữu trí tuệ ra quyết định từ chối cấp văn bằng bảo hộ;

(ii) Nếu đối tượng nêu trong đơn đáp ứng được các yêu cầu về bảo hộ, và người nộp đơn nộp phí, lệ phí đầy đủ, đúng hạn thì Cục Sở hữu trí tuệ ra quyết định cấp văn bằng bảo hộ, ghi nhận vào Sổ đăng ký quốc gia về kiểu dáng công nghiệp và công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp.

Để nắm vững thủ tục đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, vui lòng xem thêm bài viết: Thủ tục đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Phí và lệ phí đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Chi tiết về phí và lệ phí đăng ký kiểu dáng công nghiệp như sau:

(i) Lệ phí nộp đơn: 150.000VNĐ;

(ii) Phí phân loại kiểu dáng công nghiệp: 100.000/01 phân loại;

(iii) Phí thẩm định đơn: 700.000VNĐ/01 đối tượng;

(iv) Phí công bố đơn: 120.000VNĐ;

(v) Phí công bố từ hình thứ 2 trở đi: 60.000VNĐ/01 hình;

(vi) Phí tra cứu thông tin nhằm phục vụ quá trình thẩm định: 480.000VNĐ/01 đối tượng;

(vii) Phí thẩm định yêu cầu hưởng quyền ưu tiên (nếu có): 600.000VNĐ/01 đơn ưu tiên.

Lưu ý: Đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp cần được phân loại quốc tế về kiểu dáng công nghiệp, trường hợp Người nộp đơn không phân loại hoặc phân loại không chính xác thì Cục Sở hữu trí tuệ sẽ tiến hành phân loại và người nộp đơn cần nộp phí phân loại theo quy định (100.000VNĐ/01 phân loại)

Một số câu hỏi thường gặp khi thực hiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Câu hỏi 1: Nơi nộp hồ sơ thực hiện đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp ở đâu?

Nộp hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện tới trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội hoặc 02 Văn phòng đại diện của Cục tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Một số thông tin cụ thể về địa điểm nộp hồ sơ đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp:

  • Cục Sở hữu trí tuệ: 384-386, đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội;
  • Văn phòng đại diện tại TP. Hồ Chí Minh: Lầu 7, tòa nhà Hà Phan, số 17 – 19 Tôn Thất Tùng, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, TP. Hồ Chí Minh;
  • Văn phòng đại diện tại Đà Nẵng: Tầng 3, số 135 đường Minh Mạng, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng.

Câu hỏi 2: Thời hạn xử lý đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp là bao lâu?

Kể từ ngày được Cục Sở hữu trí tuệ tiếp nhận, đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được xem xét theo trình tự sau:

(i) Thẩm định hình thức: 01 tháng

(ii) Công bố đơn: trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp có Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ

(iii) Thẩm định nội dung: không quá 07 tháng, kể từ ngày công bố đơn.

Trong trường hợp bị xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp liên quan đến kiểu dáng công nghiệp, để bảo vệ quyền lợi, vui lòng xem thêm bài viết:  Xử lý hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp

Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

  1. Bài viết trong lĩnh vực thương mại được luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.
  2. Bài viết có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết
  3. Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với chuyên gia, luật sư của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6198, E-mail: info@everest.org.vn.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here